Bị xe tông gãy chân, nghỉ 3 tháng: đòi bồi thường những khoản nào, bao nhiêu

Chiều 20/7/2026, chị Thảo (34 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội, lương 13 triệu đồng/tháng) đang dừng đèn đỏ thì bị xe máy của anh Khải lao tới tông từ phía sau. Chị gãy xương cẳng chân, mổ kết hợp xương, nằm viện 12 ngày, sau đó nghỉ làm thêm gần ba tháng để tập phục hồi. Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của xe anh Khải đã chi 20 triệu đồng. Gia đình anh Khải nói: "Bảo hiểm trả rồi, thêm 10 triệu nữa là hết".

Tính đủ các khoản theo Bộ luật Dân sự và Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, thiệt hại của chị Thảo khoảng 105–143 triệu đồng; trừ 20 triệu bảo hiểm đã nhận, chị còn được đòi 85–123 triệu đồng. Khoảng chênh 38 triệu nằm ở một khoản duy nhất: tổn thất tinh thần — khoản luật chỉ quy định mức trần, không có bảng. Bài này tính từng khoản, chỉ ra khoản nào hay bị bỏ quên, và đổi dữ kiện để thấy con số đổi thế nào.

Ba điều kiện để được bồi thường — và điểm đặc biệt của tai nạn xe

Trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng phát sinh khi có đủ: hành vi xâm phạm, thiệt hại thực tế, và quan hệ nhân quả giữa hai thứ đó (Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015; Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP).

Với tai nạn xe, có thêm một quy tắc mà nhiều người không biết: ô tô, xe máy, xe máy điện là nguồn nguy hiểm cao độ. Chủ sở hữu, người được giao chiếm hữu, sử dụng xe phải bồi thường thiệt hại do xe gây ra kể cả khi không có lỗi, trừ khi thiệt hại hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị hại, hoặc do bất khả kháng, tình thế cấp thiết (Điều 601). Trong vụ này, anh Khải còn có lỗi rõ ràng — chị Thảo đang dừng đúng luật.

Bảng tính từng khoản

Dữ kiện: viện phí, thuốc phần tự trả sau BHYT 25 triệu; xe cấp cứu và taxi đi về 1,5 triệu; vật lý trị liệu 6 triệu; nằm viện 12 ngày; nghỉ làm 78 ngày công (khoảng 3 tháng); chồng chị nghỉ không lương 12 ngày để chăm (lương 9 triệu), tiền ăn ở, đi lại của người chăm 2 triệu. Nơi điều trị và nơi cư trú thuộc vùng I, lương tối thiểu vùng 5.310.000 đồng/tháng (Nghị định 293/2025/NĐ-CP); lương cơ sở 2.530.000 đồng (từ 01/7/2026).

Có thể nhập số liệu của mình vào công cụ tính bồi thường tai nạn, thương tích — công cụ in ra đúng bảng trên kèm căn cứ từng dòng.

Vì sao "1 ngày = lương tháng chia 26" và vì sao đếm ngày công

Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP quy ước một ngày lương tối thiểu vùng bằng lương tháng chia 26 — tức là ngày công. Vì vậy khi tính thu nhập bị mất, hãy đếm số ngày làm việc thực tế bị nghỉ (khoảng 26 ngày/tháng), không đếm ngày lịch. Nghỉ ba tháng mà khai 90 ngày rồi nhân 500.000 đồng sẽ ra 45 triệu — cao hơn số lương ba tháng thực tế (39 triệu) và dễ bị Tòa điều chỉnh lại, làm yêu cầu kém thuyết phục. Ngược lại, bồi dưỡng sức khoẻ tính theo ngày điều trị ghi trong hồ sơ bệnh án, không phải ngày công.

Nếu trong thời gian nghỉ, nơi làm việc vẫn trả lương hoặc chị đã nhận trợ cấp ốm đau từ bảo hiểm xã hội, hãy kê khai trung thực: phần thu nhập thực tế không bị mất thì không còn là thiệt hại, và cách xử lý khoản trợ cấp ốm đau trong thực tiễn chưa hoàn toàn thống nhất.

Tổn thất tinh thần: có trần, không có bảng

Điều 590 khoản 2 Bộ luật Dân sự: mức bù đắp tổn thất tinh thần do các bên thoả thuận; không thoả thuận được thì tối đa 50 lần lương cơ sở — với lương cơ sở 2.530.000 đồng là 126,5 triệu đồng. Luật và Nghị quyết 02/2022 không có bảng quy đổi theo tỷ lệ thương tật. Tòa cân nhắc mức độ tổn thương, thời gian điều trị, di chứng, ảnh hưởng tới công việc và sinh hoạt. Dải 10–25 lần dùng trong bảng là cách ước lượng tham khảo cho mức "vừa", không phải mức luật định; thực tiễn áp dụng lương cơ sở tại thời điểm giải quyết.

Người yêu cầu nên nêu một con số cụ thể kèm lý do (đau đớn sau mổ, phải tháo nẹp vít lần hai, sẹo dài, không chơi được môn thể thao trước đây...), thay vì ghi "đề nghị Tòa xem xét". Nếu chị Thảo yêu cầu 20 lần (50,6 triệu), tổng thiệt hại là 130.704.615 đồng, còn được đòi 110.704.615 đồng.

Đổi dữ kiện, con số đổi thế nào

Dòng lỗi hỗn hợp áp Điều 585 khoản 4: người bị thiệt hại có lỗi thì không được bồi thường phần tương ứng với lỗi của mình. Tỷ lệ lỗi thường dựa vào kết luận của cảnh sát giao thông; nếu không đồng ý với biên bản, phải phản đối sớm và có chứng cứ (camera hành trình, camera nhà dân).

Bảo hiểm của xe gây tai nạn trả bao nhiêu, còn lại ai trả

Theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP, không đổi mức trách nhiệm), bảo hiểm bắt buộc TNDS chủ xe cơ giới chi tối đa 150 triệu đồng/người/vụ cho thiệt hại về sức khoẻ, tính mạng; tài sản 50 triệu/vụ với xe máy, 100 triệu/vụ với ô tô. Nhưng bảo hiểm trả theo bảng tỷ lệ thương tật trong Nghị định — gãy một xương cẳng chân thường chỉ được một tỷ lệ phần trăm của 150 triệu, nên số tiền bảo hiểm hầu như luôn thấp hơn thiệt hại thực tế tính theo Bộ luật Dân sự.

Câu "bảo hiểm trả rồi là hết" vì vậy không đúng: khoản bảo hiểm đã chi được trừ vào số người gây thiệt hại phải bồi thường, phần còn thiếu người gây thiệt hại vẫn phải trả. Nếu người điều khiển xe không phải chủ xe (mượn xe, lái thuê), cần xác định ai chịu trách nhiệm theo Điều 601 và hướng dẫn tại Nghị quyết 02/2022.

Có bị xử lý hình sự không?

Vi phạm quy định về tham gia giao thông gây thương tích cho một người chỉ thành tội theo Điều 260 Bộ luật Hình sự khi tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên (hoặc các trường hợp khác như làm chết người, nhiều người bị thương với tổng tỷ lệ theo luật định). Gãy xương cẳng chân đã mổ thường ở mức thấp hơn nhiều, nên vụ của chị Thảo nhiều khả năng chỉ là tranh chấp dân sự cộng với xử phạt hành chính anh Khải. Khác với vụ cố ý gây thương tích — nơi ngưỡng là 11% (xem gây thương tích tỷ lệ bao nhiêu thì bị khởi tố).

Thoả thuận ngoài Tòa: ba câu chữ phải cẩn thận

Phần lớn vụ tai nạn kết thúc bằng một tờ giấy thoả thuận. Người bị hại nên chú ý:

1. "Đã nhận đủ tiền bồi thường, cam kết không khiếu nại, khởi kiện gì thêm" — câu này có thể khiến chị mất quyền đòi phần còn lại, kể cả chi phí tháo nẹp vít sau này. Nếu chưa xong điều trị, ghi rõ khoản tiền này bù cho những khoản nào, tính đến ngày nào.
2. "Tiền hỗ trợ" thay vì "tiền bồi thường" — ghi rõ là bồi thường thiệt hại, để khoản đó được trừ đúng chỗ.
3. Chi phí phát sinh sau: theo Nghị quyết 02/2022, thiệt hại tính đến thời điểm giải quyết; chi phí điều trị tiếp theo có thể yêu cầu trong vụ khác. Ghi luôn vào thoả thuận ai chịu chi phí mổ tháo nẹp.

Giấy tờ cần gom ngay từ tuần đầu

• Hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, giấy chứng nhận thương tích; hoá đơn viện phí, thuốc (bản gốc); phiếu thanh toán BHYT.
• Biên lai xe cấp cứu, taxi; chỉ định vật lý trị liệu và hoá đơn.
• Hợp đồng lao động, bảng lương ba tháng gần nhất, sao kê nhận lương, xác nhận nghỉ không lương của công ty; của người chăm sóc cũng vậy.
• Biên bản khám nghiệm hiện trường, sơ đồ hiện trường, kết luận của cảnh sát giao thông về nguyên nhân, lỗi; thông tin xe và giấy chứng nhận bảo hiểm của xe gây tai nạn.
• Kết luận giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể (nếu có) — hữu ích khi thương lượng mức tổn thất tinh thần.
• Giấy tờ về các khoản đã nhận (bảo hiểm chi, tiền bên kia tạm ứng).

Khởi kiện: thời hiệu, nơi nộp, án phí

• Thời hiệu 3 năm kể từ ngày biết quyền lợi bị xâm phạm (Điều 588 Bộ luật Dân sự): với vụ ngày 20/7/2026, hạn chót khoảng 20/7/2029. Tính chính xác và đặt nhắc ở thời hiệu yêu cầu bồi thường.
• Nơi nộp: Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú; với tranh chấp bồi thường ngoài hợp đồng, nguyên đơn có thể chọn Tòa nơi mình cư trú, làm việc hoặc nơi xảy ra việc gây thiệt hại (Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 40 khoản 1 điểm d).
• Án phí: người yêu cầu bồi thường về tính mạng, sức khoẻ được miễn án phí và tạm ứng án phí (Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, Điều 12). Đây là lý do nên kiện thay vì chấp nhận một mức thấp chỉ vì ngại tốn tiền.

Khi nào nên nhờ luật sư

• Bên kia không thừa nhận lỗi, biên bản của công an ghi lỗi hỗn hợp mà chị không đồng ý.
• Thương tích nặng, có thể để lại di chứng lâu dài, giảm khả năng lao động — các khoản thu nhập giảm sút và chăm sóc thường xuyên phải tính theo cách khác và rất dễ bị bỏ sót.
• Người gây tai nạn là lái xe của doanh nghiệp, xe đi mượn, người chưa đủ 18 tuổi — phải xác định đúng người chịu trách nhiệm.
• Bên kia đề nghị trả một cục kèm cam kết "không khiếu nại" — nên để luật sư đọc trước khi ký.

Nếu tai nạn xảy ra khi đang đi làm hoặc trên đường đi làm về, còn có thêm chế độ tai nạn lao động từ bảo hiểm xã hội và trách nhiệm của người sử dụng lao động — một hồ sơ riêng cần hỏi kỹ. Trường hợp người gây tai nạn uống rượu bia, mức phạt hành chính xem ở bài mức phạt nồng độ cồn ô tô, xe máy.

Hỏi đáp nhanh

Bị tai nạn giao thông gãy chân được bồi thường những khoản nào?

Chi phí khám chữa bệnh, thuốc, thuê xe; bồi dưỡng sức khoẻ (1 ngày lương tối thiểu vùng cho mỗi ngày điều trị); phục hồi chức năng; thu nhập thực tế bị mất; thu nhập bị mất và chi phí của người chăm sóc; và bù đắp tổn thất tinh thần tối đa 50 lần lương cơ sở (Bộ luật Dân sự Điều 590; Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP).

Tổn thất tinh thần khi bị thương được tối đa bao nhiêu?

Không thoả thuận được thì tối đa 50 lần lương cơ sở. Với lương cơ sở 2.530.000 đồng (từ 01/7/2026) là 126.500.000 đồng. Luật không có bảng quy đổi theo tỷ lệ thương tật; Tòa cân nhắc mức độ tổn thương, thời gian điều trị, di chứng.

Bảo hiểm của xe gây tai nạn đã trả thì người gây tai nạn còn phải trả không?

Còn, nếu tiền bảo hiểm thấp hơn thiệt hại thực tế. Khoản bảo hiểm đã chi được trừ vào số người gây thiệt hại phải bồi thường; phần thiếu họ vẫn phải trả. Bảo hiểm bắt buộc TNDS chi tối đa 150 triệu đồng/người/vụ và trả theo bảng tỷ lệ thương tật.

Người gây tai nạn không có lỗi có phải bồi thường không?

Có. Xe cơ giới là nguồn nguy hiểm cao độ; chủ sở hữu, người được giao sử dụng xe phải bồi thường kể cả khi không có lỗi, trừ khi thiệt hại hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị hại hoặc do bất khả kháng, tình thế cấp thiết (Bộ luật Dân sự Điều 601).

Kiện đòi bồi thường tai nạn có phải nộp án phí không?

Người yêu cầu bồi thường về tính mạng, sức khoẻ được miễn án phí và tạm ứng án phí (Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, Điều 12). Thời hiệu khởi kiện là 3 năm kể từ ngày biết quyền lợi bị xâm phạm.

Mình cũng có một phần lỗi thì sao?

Người bị thiệt hại có lỗi thì không được bồi thường phần thiệt hại tương ứng với phần lỗi của mình (Bộ luật Dân sự Điều 585 khoản 4). Ví dụ có 30% lỗi thì bên kia chỉ bồi thường 70% tổng thiệt hại.